Bảo tồn và phát triển di sản cần phải có chiến lược

Tại nhiều nhà nước trên thế giới, việc bảo tồn và phát triển di sản văn hóa là một câu chuyện đặc biệt trang nghiêm. Bài học kinh nghiệm từ các nước cho thấy, muốn bảo tồn và phát triển di sản rất cần có một chiến lược cụ thể.

Làng cổ Yangdong và HaHoe được coi là hai ngôi làng mang đặc trưng văn hóa đạo nho quý tộc của Hàn Quốc. Hai ngôi làng này sở hữu những khối kiến trúc gỗ và một tổ hợp các căn nhà cổ làm bằng bùn đất và mái lá. Yangdong và Hahoe đều nằm trong danh sách di sản văn hóa của UNESCO từ năm 2010, nhưng để có được danh hiệu đó, người dân và chính quyền địa phương đã có rất nhiều nỗ lực để bảo tồn nguyên lành khối tài sản cổ khổng lồ này. Cụ thể, từ năm 1984, Hàn Quốc đã đưa 2 ngôi làng vào diện cần bảo tồntổng đài điện thoạitheo Luật bảo vệ di sản quốc gia. Ngôi nhà tranh hàng trăm năm tuổi vẫn còn được bảo tồn khá nguyên lành tại Làng cổ Yangdong và HaHoe. Theo đó, Hàn Quốc củng cố hệ thống văn bản pháp lý về chính sách bảo tàng làng cổ trung và dài hạn, triển khai các dự án trùng tu liên tiếp. Khi oằn mình gánh một lượng du khách thăm viếng tăng đột biến kể từ khi được UNESCO xác nhận, Hàn Quốc đã tổ chức hàng loạt cuộc hội thảo chỉ để giải quyết câu hỏi “Liệu bảo tàng và phát triển du lịch có thể đồng tồn tại ở những ngôi làng cổ”. Để giải quyết câu hỏi này, một ủy ban bảo tồn làng cổ có tên AURI đã được thành lập ngay sau khi được xác nhận danh hiệu, nhằm vạch ra định hướng tương lai cho từng ngôi nhà cổ trong khu vực di sản. Đồng thời với đó làcamera quan sátlên kế hoạch đào tạo thật nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này. Hiện ở Hàn quốc có khoảng 170 ngôi làng cổ đang nhận được nguồn vốn bảo tồn của Chính phủ. Thành thị Kyoto, Nhật Bản. Kinh nghiệm bảo tàng di sản văn hóa của Nhật Bản rất đáng trân trọng. Chỉ tính riêng từ năm 1975 đến nay, các chuyên gia bảo tồn Nhật Bản đã góp công lớn vào quyết định của Bộ Văn hóa nước này công nhận hơn 60 công trình văn hóa - kiến trúc quy mô lớn: Phố cổ, làng cổ, khu tỉnh thành là tài sản văn hóa quốc gia - một quyết định liên quan khăng khít đến sự sống còn của di sản. Cũng từ năm 1975, công tác bảo tồn ở Nhật Bản đã được văn bản hóa và thật sự là mối quan tâm của cả chính quyền và người dân địa phương. Trước khi xác định một quần thể văn hóa - kiến trúc nào đó có thể trở thành tài sản văn hóa quốc gia hay không, Chính phủ sẽ tương trợ việc khảo sát, nghiên cứu và sau đó xác lập phương án trùng tu để bảo tàng di sản. Quan điểm của người dân địa phương có tầm quan yếu đặc biệt và sự đồng thuận mà họ giãi tỏ là nhân tố quyết định chất lượng bảo tồn trong tương lai. Trong nhiều trường hợp, giới nghiên cứu đặc biệt quan hoài đến những điều tưởng chẳng can hệ gì đến văn hóa - kiến trúc, chẳng hạn như điều kiện phòng cháy, chữa cháy. Những chi tiết vụn vặt góp thành bức tranh bảo tàng nhất quán của người Nhật Bản, trong đó bảo tàng và phát triển trở thành điều kiện tương trợ nhau. Ấn Độ cũng đang bước đầu thành công trong việc nhận mặt về tầm quan yếu của bảo tàng di sản. Ấn Độ coi việc bảo tàng di sản là phải có hành độnglắp đặt camera quan sátnghiêm chỉnh và chiến lược cụ thể, hẳn nhiên là phải dành hoài đáng kể cho quá trình này. Tỉ dụ, để New Delhi được công nhận là thành phố di sản thế giới của UNESCO, Ấn Độ đã mở chiến dịch xúc tiến xây con đường di sản kết nối hơn 30 di tích lịch sử tại thành phố này với nhau. Đền mặt trời Konark, Orissa ở Ấn Độ. Bên cạnh đó, là xây dựng các tuyến phố đi bộ,http://thietbithanglong.Vn/dich-vu/lap-dat-camera-quan-sat-gia-re-tai-ha-noituyến phố dành cho những đặc sản địa phương được đặc biệt chú trọng. Đây được cho là chương trình thiết thực để người dân thị thành cùng chung tay xây dựng nên thương hiệu từ danh hiệu được hủi. Những bài học kinh nghiệm trong bảo tàng di sản từ các nhà nước láng giềng như Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Malaysia đều cho thấy việc bảo tồn không nên là bảo tàng đóng kín, mà phải là bảo tàng sống, có tức thị bảo đảm những điều kiện cấp thiết để người dân – những người nắm giữ di sản không quay lưng lại với tài sản của nhà nước. Những điều kiện căn bản đó sẽ không chỉ giúp di sản nguyên lành về mặt vật thể mà lối sống truyền thống của người dân sẽ vẫn được duy trì. Mời quý vị và các bạn theo dõi những hình ảnh được VTV ghi lại trong chương trình "Câu chuyện văn hóa: bảo tồn và phát triển-câu chuyện về Di sản và cộng đồng". Bích Vân