Thứ Năm, 5 tháng 9, 2013

Những thử nghiệm "khơi gợi" sự xấu xa của con người

Gần đây, mọi người xốn xang về một thí nghiệm về lòng tin con người của nghệ sĩ Marina Abramovic trong tác phẩm "Rhythm 0, 1974" vào năm 1974. Marina bảo với khán giả rằng, cô sẽ không cử động, không chống cự trong suốt 6 tiếng đồng hồ, khán giả muốn làm gì cô cũng được.


Cô đặt 72 thứ khác nhau trên bàn, từ những thứ nhẹ nhõm, vui tươi như bông hoa cài tóc, dải lụa, lông chim v..V.. Cho đến thứ có thể gây đớn đau, thương tích cho cô như lược, gai bông hồng, roi da, kéo, chai rượu, dao mổ và cả một cây súng đã lên nòng. Khán giả tùy nghi sử dụng 72 thứ đó lên người cô.



Hình ảnh Marina Abramovic trong tác phẩm “Rhythm 0, 1974″.

Marina nói: "ban sơ, khán giả đã rất nhẹ nhàng,  tai game rambo lun  có phần tã lót, nhưng chiều hướng bạo lực ngày một mau chóng. Dần dần, mọi người dùng kéo cắt phăng xống áo, ghim gai hoa hồng vào bụng, lăng mạ, chĩa súng vào đầu tôi và một người đã lấy nó đi".Cô nói thêm:"Như kế hoạch, sau đúng 6 tiếng, tôi đứng dậy và bắt đầu đi về phía đám đông. Mọi người đã bỏ chạy, bỏ chạy khỏi một cuộc đối đầu thật sự (với tôi)".


Có thể nói, cuộc thể nghiệm trên đã khiến cho nhiều người hiểu hơn về "lòng người" trong hoàn cảnh cụ thể. Phải chăng, con người đã biểu lộ bản chất xấu xa, thói hư tật xấu của mình qua thử nghiệm này?


Dưới góc nhìn khoa học, các nhà nghiên cứu cũng đã tiến hành nhiều cuộc thí điểm nhằm chỉ ra cho mọi người thấy, trong trường hợp/tình cảnh nhất quyết, chúng ta có thể trở nên xấu xa như thế nào. Cùng điểm lại một đôi thể nghiệm trình bày thực chất thụ động của con người qua bài viết dưới đây.


1. Hung hãn, thích bạo lực


Các nhà khoa học đã chỉ ra được rằng, mỗi con người chúng ta sinh ra đều có tiềm thức đấu đá, giành giật lẫn nhau. Gene này được di truyền từ thời xa xưa, có tên khoa học là monoamine oxidase (MAOA). Tuy nhiên, càng tiến hóa, con người càng có xu hướng "nghiện" bạo lực.



Hình ảnh biểu hiện thí điểm BDE.


Vào năm 1961, nhà khoa học tâm thần Albert Banduara thuộc ĐH Stanford, Mỹ đã tiến hành thí nghiệm BDE (Bobo Doll Experiment - tạm dịch Cuộc thể nghiệm bằng búp bê Bobo) với những đứa trẻ nhỏ. Mục đích của nhà nghiên cứu là tìm hiểu về hành vi hung dữ ở trẻ nhỏ, đặc biệt là khả năng bắt chước hành vi người lớn.


Trong thử nghiệm, ông đã chọn 72 đứa trẻ ở độ tuổi 3 - 4 tuổi tham dự, chúng được chia thành nhiều nhóm: nhóm chơi ghép hình, còn lại chơi nhiều trò chơi khác. Không lâu sau đó, nhóm lớn tuổi hơn đã bắt đầu có hành vi hành hung búp bê Bobo (có chiều cao khoảng 1,5m) như cào mặt, đánh đập... Đi kèm với đó là lời nói thoá mạ búp bê.



Sau  lap dat camera quan sat gia re  đó, nhóm được đưa vào phòng khác cũng có búp bê Bobo, nhưng ở đây, các em được phép đùa nghịch, lắp ghép, tháo Bobo nếu muốn. Khi chúng đang nao nức chơi, bất thần, những người lớn bắt các đứa trẻ dừng chơi, bỏ lại thảy đồ và đi ra ngoài. Kết quả là, họ đã phát hiện ra rất nhiều hành vi bạo lực với búp bê như hành tội, "khám phá" bên trong búp bê Bobo.


Một nghiên cứu năm 2008 đã chỉ thêm ra, con người ưa chuộng bạo lực như tình dục hay ma túy. Tiến hành nghiên cứu trên chuột, các nhà nghiên cứu nhận thấy, bộ não chuột phản ứng mạnh mẽ và kèm theo đó là hành vi hung hăng đáng sợ khi bị tranh giành đồ ăn, thức uống. Chính bản chất hung ác là nguyên tố quyết định việc sống sót và khả năng duy trì nòi giống.



Giáo sư Craig Kennedy tại trường ĐH Vanderbilt (Mỹ) giải thích: “Tính hiếu chiến có ở hầu hết các sinh vật có xương sống. Nó cấp thiết cho việc dạo và chiếm giữ nguồn tài nguyên quan yếu như bạn tình, cương vực và thức ăn”.Nhà sinh học David Carrier thuộc ĐH Utah (Mỹ) nói thêm: "Có thể nói, loài người vững chắc được xếp hạng là một trong những loài hiếu chiến nhất trên địa cầu".


2. "Vâng lời" thái quá


Mục đích nghiên cứu OTA (Obedience-to-Authority - tạm dịch: nghiên cứu về sự tuân lệnh) của nhà tâm lý học Stanley Milgram là nhằm tìm câu trả lời vì sao con người lại phải chấp hành mệnh lệnh mặc dầu có thể những lệnh đó dẫn tới việc làm tội ác, vô nhân đạo.


Những người tham gia trong cuộc thí điểm có độ tuổi từ 20-50 với trình độ văn hóa khác nhau, mỗi người được phát một tờ giấy trong đó ghi là “nghiêm đường” hoặc “học viên”.




Những "học viên" có nhiệm vụ nhớ lại một số của được đưa ra trước đó, còn "càn" được gắn vào các điện cực và với mỗi câu trả lời sai thì điện cực lại giật và tăng lên 15 volt. Nếu câu tiếp theo mà sai thì dòng điện lại tăng tiếp, cao nhất là 450 volt - mức hiểm nguy. "Đay đả" được đề nghị không được ngừng sự tra tấn dù rằng "học viên" có gào khóc vì đớn đau.



Máy  lap dat camera quan sat tai ha noi  giật điện có 30 công tắc, giữa hai mức cuối - mức hiểm có ghi ký hiệu cảnh báo. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy, có tới 4% người huých về mối hiểm của điện giật gây chết người nhưng không có ai dừng lại trước mức 300 volt. 27 trong số 40 người thuộc nhóm "đay nghiến" đẩy điện giật đến mức 450 volt dù rằng biết rất nguy hiểm, thậm chí có người khi ra vẫn không dám thích sự thực.


Điều này cho thấy, khi con người bị đặt vào những cảnh huống phải chấp hành mệnh lệnh của cấp trên, họ có thể bất chấp, làm điều đi ngược lại đạo đức của chính mình.


3. Ỷ mạnh ức hiếp yếu


Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc ĐH Arizona (Mỹ) đã chỉ ra, hành vi đe người yếu hơn luôn có sẵn trong mỗi con người. Một nghiên cứu được thực hành năm 2009 với 159 học trò phổ quát đã cho thấy, những đứa trẻ hay ăn hiếp bạn bè ở trường thì cũng nạt người nhà, đặc biệt là anh em trong nhà.




Một nghiên cứu khác cũng chỉ ra, 30% viên chức văn phòng cũng bị đồng nghiệp chơi xấu hoặc bị sếp miệt thị, chỉ trích, gây tổn hại đến danh dự. Sarah Tracy - người tham gia nghiên cứu san sớt: "Hành vi ăn hiếp, ỷ mạnh hà hiếp yếu thường có thuộc tính leo thang, một khi bắt đầu, nó sẽ càng lúc một nhiều thêm".



Theo các nhà nghiên cứu tâm lý học, duyên cớ căn bản của hiện tượng này chính là thái độ muốn thống trị, điều hành người khác, "lên lớp" người đối diện như 1 cách để khẳng định vị thế và quyền lực của mình.


4. Sự thờ ơ, vô cảm


Để  lap dat camera gia re tai ha noi  chỉ ra sự thực này, 2 nhà khoa học John Darley và C. Daniel Batson đã tiến hành một thể nghiệm. Họ đã tuyển hai nhóm sinh viên tham gia một bài trắc nghiệm rồi đề nghị họ đi bộ sang khu nhà khác để làm tiếp phần hai. Trên đường đi, một diễn viên sẽ đóng vai người ốm nặng nằm trên phố.



Những thành viên của nhóm 1 được yêu cầu sang ngay tòa nhà kia vì đã bị muộn giờ, còn nhóm 2 được nói rằng, họ vẫn còn thời gian. Kết quả tình bất ngờ, khi có 40% người ở nhóm 2 đã nán lại chút thời gian để giúp đỡ nạn nhân, còn ở nhóm 1, do quá vội, chỉ có 10% số người ở lại trợ giúp người ốm đó.


Ở một thí nghiệm khác, nhà tâm lý học Stanley Milgram đã nhờ 1 đứa trẻ 6 - 10 tuổi kêu khóc ở đường và nói với người qua đường rằng nó đang bị lạc mất bác mẹ và nhờ sự viện trợ.



Khi hấp tấp, không mấy người chịu nán lại để viện trợ người khác.

Kết quả là, chỉ có khoảng 40% người đứng lại hỏi thăm, trong số đó có ít người đi tìm cùng. Con số này ở thị trấn nhỏ lại càng ít hơn. Ở đô thị, có không ít người đã cho đứa bé tiền và bảo chúng vào nhà hàng gần đó để đợi bác mẹ rồi sau đó tiếp tục công việc của mình.


Tạm kết:Các thể nghiệm, thí điểm và nghiên cứu trên cho thấy, trong một số hoàn cảnh/trường hợp khăng khăng, con người  lap camera ha noi  có thể sẽ trình bày bản tính xấu xa với đồng loại. Tuy thế, cũng chính vì chúng ta là con người - nên chúng ta hoàn toàn có khả năng kiểm soát chúng. Hãy là người có nhận thức tốt, biết rõ đúng sai và đối đàng hoàng với đồng loại trong mọi tình cảnh.


* Bài viết có dùng tư liệu tham khảo từ các nguồn: Spring, Livescience, Listverse, Wikipedia...

Bạn có thể xem thêm:



Thể nghiệm tâm lý mô tả sự xấu xa của con người



Những nhược điểm "khó đỡ" của người sáng dạ


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét