Thách thức môi trường xuyên biên thuỳ Đông Nam Á

Đông Nam Á chiếm một vị trí quan trọng trong các cuộc bàn thảo về môi trường toàn cầu vì đây là vùng đất có chừng độ đa dạng sinh vật học và tỉ lệ các loài sinh vật quý hiếm cao. Là vùng đất sở hữu 4 trong số 20 điểm nóng về đa dạng sinh học song tốc độ phá rừng ở Đông Nam Á cũng cao nhất trong các khu vực nhiệt đới chính. Các nghiên cứu cho thấy khu vực này có thể sẽ mất 75% diện tích che phủ rừng nguyên sinh và 42% đa dạng sinh vật học vào năm 2100. Theo thống kê, Đông Nam Á có khoảng 20 loài động thực vật khẩn cấp, 686 loài cây có mạch, 91 loài cá, 23 loài lưỡng cư, 28 loài bò sát, 116 loài chim và 147 loài động vật có vú đang bị đe dọa. Trong rất nhiều vấn đề môi trường mà Đông Nam Á đang phải đối mặt, có 4 vấn đề có tính chất xuyên biên thuỳ, bao gồm khói mù và ô nhiễm xuyên biên giới, quản lý nguồn nước ở tiểu vùng sông Mê Kông, vấn đề môi trường ở hải phận Đông và việc luận bàn thương mại nguồn tài nguyên thiên nhiên.  Khói mù và ô nhiễm xuyên biên thuỳ  Trong khi tại một số vùng ở Đông Nam Á, hiện tượng cháy rừng có thể xuất phát từ những duyên cớ thiên nhiên như sấm sét hay đốt rừng làm nương rẫy, thì chứng cớ thực nghiệm thu thập được từ những nghiên cứu lớn cho thấy tại Indonesia phần lớn những thảm họa cháy rừng lên đường từ các đồn điền cây cọ dầu quy mô lớn với mục đích thương mại. Thêm vào đó, trong khi những nhân tố thiên nhiên có thể làm cho hậu quả cháy rừng tệ hại hơn, như hiện tượng El Nino năm 1997-1998, thì chính sự thiếu ý chí chính trị đã cản ngăn các chính sách chống cháy rừng hiệu quả. Và điều đáng nói là hậu quả cháy rừng không chỉ ảnh hưởng đến những người dân địa phương và hệ sinh thái ở Indonesia, mà còn có tác động đến các quốc gia khác. Cháy rừng được xem là một trong những duyên cớ gây suy thoái đa dạng sinh vật học ở Đông Nam Á. Tác động của những đám cháy ở Indonesia lên sức khỏe và sức sinh sản của các nước trong khu vực, đặc biệt là Malaysia, Singapore, Thái Lan, và trên khuôn khổ hẹp hơn là ở Myanmar và Việt Nam cũng nghiêm trọng không kém. Chỉ tính riêng tuổi 1997-1998, cháy rừng đã ảnh hưởng đến khoảng 20 triệu người và gây ra thiệt hại ước lượng từ 4,5 đến 9,3 tỉ USD. Ảnh: Todayonline.Com  Quản lý nguồn nước trong tiểu vùng sông Mê Kông  Không giống như hiện tượng khói mù, khi vấn đề lên đường từ Indonesia và ảnh  lap dat camera quan sat gia re  hưởng tới các quốc gia khác trong khu vực, thuộc tính xuyên biên cương của vấn đề quản lý nguồn nước nằm ở chính thể tự nhiên của sông Mê Kông. Bắt nguồn từ vùng cao nguyên Tây Tạng thuộc Vân Nam, Trung Quốc chảy qua các nước Myanmar, Thái Lan, Lào và Campuchia, bất kỳ một sự can thiệp nào từ các nhà nước trong việc quản lý nguồn nước sông Mê Kông dù chỉ để đáp ứng nhu cầu của chính quốc gia đó, đều gây ra các ảnh hưởng xuyên biên giới. Vấn đề chính trong việc quản lý nguồn nước ở tiểu vùng sông Mê Kông là những ích lợi cạnh tranh trong sử dụng tài nguyên nước. Ở những phụ lưu phía trên của con sông như những nhánh sông ở Vân Nam, Myanmar và thượng Lào là sự cạnh tranh giữa thủy điện và tưới tiêu. Chẳng hạn, ở Lào, nước phục vụ tưới tiêu nông nghiệp có thể phải nhường chỗ thủy điện để thu nguồn ngoại tệ nhờ xuất khẩu điện cho nước hàng xóm Thái Lan. Ở Campuchia, sự cạnh tranh ích tồn tại giữa đánh bắt cá thiên nhiên và đánh bắt cá thương nghiệp – hai phương thức khai hoang đều dẫn sự suy thoái nguồn tài nguyên thủy sản ở sông và hồ Tonle Sap. Ở Việt Nam, vấn đề chính yếu nằm ở sự thăng bằng phong phanh giữa một bên là nhu cầu cuộc sống của con người, cụ thể là nhu cầu về nguồn nước phục vụ nuôi trồng thủy sản và sinh hoạt gia đình của 18 triệu người sống trong vùng châu thổ sông, cùng với sự cấp thiết phải kiểm soát lũ lụt, bảo đảm hệ thống tưới tiêu và một bên là nhu cầu bảo tàng tài nguyên của một hệ sinh thái nhạy cảm. Do đó, vấn đề dùng nguồn tài nguyên và xung đột trong khu vực là quan hệ phong thanh giữa những nhu cầu sinh kế của người dân địa phương và dự án phát triển tài nguyên và cơ sở hạ tầng trên quy mô lớn. Sự ảnh hưởng qua lại phức tạp ở nhu cầu đối với nguồn tài nguyên đã trở nên thách thức về mặt sinh thái học. Song song, những chọn lọc của các nhà nước và cộng đồng hạ lưu, trên thực tiễn, có thể phải chịu sức ép bởi những chọn lựa và đặc quyền của các quốc gia và cộng đồng trên thượng lưu. Nhịp lũ và mức phù sa, cũng như chất lượng nguồn nước xuống hạ nguồn,  lap dat camera quan sat re nhat ha noi  Chẳng hạn, sẽ bị ảnh hưởng bởi các dự án cơ sở hạ tầng trên thượng nguồn.  Vấn đề liên tưởng đến môi trường ở Biển Đông  Ngoài tranh chấp lãnh thổ giữa các nước Philippin, Malaysia, Việt Nam và Trung Quốc, trong khu vực cũng tồn tại những vần đề xuyên biên cương có liên tưởng đến môi trường. Hiệp hội quản lý môi trường hải phận Đông Á (PEMSEA ) đã đưa ra ba lý do lý giải vì sao những vấn đề về môi trường ở hải phận Nam Trung Quốc lại có thuộc tính xuyên biên giới.Theo đó, lý do trước nhất là do tài nguyên biển tồn tại và luân chuyển qua nhiều nước. Thứ hai, những hoạt động tại môi trường biển như hàng hải, đánh bắt cá và sự thiên di của các sinh vật ngoại lai liên hệ đến nhiều nhà nước. Và chung cục, đại dương là môi trường mà qua đó những chất gây ô nhiễm có thể dễ dàng lan truyền từ nhà nước này sang quốc gia khác. Các hệ sinh thái ven biển Đông Nam Á đang đối mặt với nguy cơ suy thoái nghiêm trọng với 11% rạn san hô đã bị phá hủy hoàn toàn, 48% bị ảnh hưởng và 80% bị đe dọa. Hệ sinh thái cây đước cũng bị phá hủy nghiêm trọng, với khoảng 70% diện tích che phủ đã bị mất. Loài tảo biển cũng bị suy thoái nghiêm trọng từ 20 đến 60%. Những mất mát này có ảnh hưởng xuyên biên giới. Chúng ta đều biết các lớp tảo biển ở một nhà nước và hệ sinh thái san hô ở gần đó có quan hệ phụ thuộc lẫn nhau và sự phụ thuộc này có thể ảnh hưởng đến sự chuyển di của đàn cá đến vùng đất đánh bắt cá thông thường của một quốc gia khác. Liên lạc đường biển phát triển cũng mang lại những nguy cơ như sự cố tràn dầu hay ô nhiễm nguồn nước xuyên nhà nước. Thêm vào đó, các tàu vận tải nước ngoài có thể mang theo nước dằn tàu có chứa các sinh vật ngoại lai rồi được đổ xuống giữa biển hay tại các bến tàu. Điều này có thể đe dọa sức khỏe của cả con người và hệ sinh thái, và có thể là duyên do đóng góp thêm vào sự suy thoái của môi trường biển.  đàm luận thương nghiệp nguồn tài nguyên thiên nhiên  Đông Nam Á được coi là trung tâm buôn bán  lap dat camera gia re tai ha noi  đàm đạo tài nguyên tự nhiên lớn, chính yếu là động vật hoang dại. Bên cạnh thị trường lớn là Trung Quốc và các nhà nước Châu Á khác vẫn tồn tại một thị trường sôi động không kém trong lòng Đông Nam Á. Tính riêng Singapore, trong năm 2000 đã du nhập tới 7.093 động vật sống và xuất khẩu 301.905 bộ da thú. Một trong những nguyên tố chính xúc tiến ngành thương nghiệp này phát triển là nhu cầu về động thực vật cho các bài thuốc cổ truyền. Đây là nguyên do gây ra những mất mát nghiêm trọng cho các sinh vật hoang dã trong khu vực, như hổ Sumatran. Trong khi thống kê về số lượng loài hổ tại khu vực trong thiên nhiên chỉ còn lại khoảng 500 con thì nhu cầu về xương hổ dùng trong y tế vẫn ở mức cao. Từ năm 1975 đến năm 1992, Indonesia đã cung cấp 60% nhu cầu thị trường xương hổ ở Hàn Quốc, tương đương khoảng 6.128kg. Ngành công nghiệp vật nuôi cảnh trong nhà đang phát triển mạnh mẽ ở Đông Nam Á cũng là duyên do đẩy loài chim sáo đá Bali, một loài động vật đặc hữu chỉ có ở đảo này, đến nguy cơ tuyệt diệt. Nguồn tài nguyên được bàn luận chủ yếu khác trong khu vực là gỗ với các nhà cung cấp chính nguồn gỗ hợp pháp là Lào, Myanmar, Indonesia và Malaysia. Thái Lan và Philippin đã cấm hoặc hạn chế khai hoang gỗ, do đó, trở thành thị trường tiêu thụ mặt hàng này. Tuy nhiên, chứng cứ cho thấy, Thái Lan cũng du nhập gỗ xẻ bất hợp pháp từ Lào và Myanmar. Các hoạt động buôn bán trái phép ở Đông Nam Á vẫn tồn tại là do nhu chuồng chồ thụ cao, quản lý lỏng lẻo ở các vùng biên cương, sự yếu kém về thực thi luật pháp ở các nước liên can cùng tinh thần nghĩa vụ của người dân địa phương. Trong khi đó, thực tiễn cho thấy buôn bán và bàn luận các lâm thổ sản và động thực vật hoang dã, bất kể hợp phát hay bất hợp phát đều gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về môi trường và tầng lớp. Trích Báo cáo Transboundary Environmental Governance in Southeast Asia/ The Henry L.Stimson Center Theo Đồng Ngân/DĐĐT, 15/08/2013 Các bài cùng chủ đề: Phát triển xanh lam ở Biển Đông: Thực trạng và thách thức (P.2) Thủy điện thách thức môi trường Giữ rừng phòng hộ ven biển trước thách thức biến đổi khí hậu liên hiệp Quốc cảnh báo thách thức môi trường thế kỷ 21 “Đói năng lượng” sẽ đấu là thách thức toàn cầu Tăng trưởng kinh tế và thách thức khoảng cách giàu – nghèo Kashmir: Thách thức trong bảo tàng động vật hoang dại Mỗi ngày thế giới mất đi 150 loài động, thực vật Thách thức và dịp ứng dụng PFES đối với rừng ngập mặn Bà Rịa – Vũng Tàu: Thách thức lớn từ… rác