Hội nghị “Gặp gỡ Việt Nam lần thứ 9” là nhịp tốt để gắn kết cộng đồng khoa học Việt Nam với thế giới; nhưng thành tựu không thế đến một sớm một chiều.
Các nhà khoa học quốc tế tham gia hội nghị đều có chung nhận xét trên.Thanh Niênđã có cuộc đàm đạo với Giáo sư Marek Karliner (Viện trưởng Viện Vật lý lý thuyết, Đại học Tel-Aviv, Israel) và tấn sĩ Kwek Leong Chuan (Đại học nhà nước Singapore) xung quanh chủ đề này. Theo ông, đâu là đánh giá chính xác và tỉnh táo nhất về tầm quan trọng và ý nghĩa của “Gặp gỡ VN lần 9”? GS Karliner:Không ai có mộng tưởng là ngay buổi sáng sau hội nghị, khoa học VN sẽ đạt được bước nhảy thần kỳ. Nhưng theo tôi, ý nghĩa quan yếu nhất của việc quy tụ các tên tuổi quốc tế hàng đầu tại hội nghị lần này là: Đây là nhịp tiệt để các nhà khoa học VN, đặc biệt là giới trẻ, có cơ hội tương tác với các nhà vật lý hàng đầu thế giới và tiếp cận với những kiến thức mới nhất trong lĩnh vực này. Tôi tin chắc là các bạn trẻ sẽ vô cùng hứng khởi khi được tiếp xúc với các nhà bác học Nobel bằng xương bằng thịt. Điều quan trọng thứ hai là dấu ấn của hội nghị này sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng cho các sự kiện rưa rứa trong các lĩnh vực khác sẽ diễn ra tại VN. Hãy hình dung sau hội nghị, các nhà khoa học trở về nước và kể lại cho đồng nghiệp của mình: “Hội nghị ở VN vừa diễn ra vô cùng bổ ích, ở một nơi nhẵn và mô hình này cực kỳ huých. Tại sao chúng ta không nhân rộng nó?”.
TS Kwek Leong Chuan: Cần xem hội nghị này là một bước khởi đầu quan trọng và rất cần sự đầu tư hỗ trợ lâu dài từ chính phủ. Đừng chỉ hỗ trợ hội nghị này như một lần biểu diễn rồi thôi. Khoa học căn bản là xương sống của công nghệ nhưng rất cần đầu tư lâu dài. Như Singapore, chúng tôi phải mất hàng chục năm để xây dựng nền khoa học của mình và chỉ đích thực phát triển trong lĩnh vực này cách đây 15 năm. Vậy thì sau khi hội nghị kết thúc và thành công trong việc tạo được hứng khởi cho người trẻ, việc tiếp theo cần làm là gì, thưa ông? GS Karliner:Xác định ngay những người tài ba nhất trong mỗi lĩnh vực căn bản (như vật lý chả hạn) và cho họ đi học ở những nơi tốt nhất ở các nước có nền khoa học căn bản tiên tiến nhất. Song song với việc cho người tài đi học ở nước ngoài,lap dat camera quan sat re nhat ha noicần phải thỏa thuận với họ để họ có bổn phận phải quay về nước phục vụ sau khi học xong. Và thành thử, VN cần tạo ra những điều kiện tốt nhất để những người tài này không có cảm giác quay về nước phục vụ đồng nghĩa với việc sự nghiệp của họ đi vào ngõ cụt. Kinh phí hạn hẹp dành cho nghiên cứu có phải là trở ngại lớn nhất ngăn trở người tài về nước, thưa ông? GS Karliner:Không bao giờ. Kinh phí đầu tư cho khoa học thực nghiệm đúng là rất cao - một phòng thử nghiệm chỉ cho một nhà khoa học có thể ngốn đến hàng tỉ đô la. Nhưng khoa học cơ bản như vật lý, toán học, hay hóa học ít tốn kém hơn rất nhiều. Theo tôi nhân tố quan trọng nhất để lôi kéo người tài về nước không phải là tiền, mà chính là thành ý trọng dụng người tài. Làm sao một nhà khoa học trẻ được đào tạo bài bản chính quy ở nước ngoài có thể ưng về làm việc ở một môi trường mà họ không có tự do nghiên cứu, bắt đầu từ dưới đáy ở một cơ quan mà họ chịu sự chi phối của những cái đầu bảo thủ và luôn muốn chứng tỏ quyền lực? Giải quyết xong vấn đề cơ chế, bước tiếp theo để giữ được cầu nối với người tài là gì, thưa ông? GS Karliner:Cần lập ra một ủy ban cố vấn trong đó các nhà khoa học Việt Nam hiện đang làm việc ở nước ngoài (trong lĩnh vực vật lý, GS Đàm Thanh Sơn (Đại học Chicago) là một thí dụ tiêu biểu). Ủy ban này sẽ giúp Chính phủ nhận mặt chuẩn xác người tài hiện đang ở đâu. Nhưng điều quan yếu nhất ở đây là phải trao thực quyền cho ủy ban này. Nghĩa là, phải lắng tai quan điểm của họ ở mức tối đa có thể, nếu không sẽ là một sự phí phạm hào kiệt rất lớn. Theo ông thì mô hình “Gặp gỡ VN lần 9” có nên nhân rộng sang các lĩnh vực khác không? GS Karliner:Rất nên với điều kiện tiênlap dat camera quan sat gia requyết là nó phải được đề xướng và dẫn dắt bởi những người biết họ nên làm gì. GS Trần Thanh Vân là một tiếng tăm uy tín trong cộng đồng vật lý quốc tế; ông ấy biết cần mời những ai để mang lại kết quả tốt nhất.
An Điền |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét