SGTT.VN - bữa nay (12.8), trọng điểm Quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành – ICISE được chính thức khánh thành. Đây là một nội dung quan trọng của chương trình “Gặp gỡ Việt Nam” lần thứ 9, diễn ra từ ngày 29.7 – 17.8 tại TP Quy Nhơn (Bình Định) – một sinh hoạt học thuật quy mô lớn của vật lý học toàn cầu, quy tụ hơn 200 nhà khoa học đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có năm nhà khoa học từng nhận giải Nobel. Cuộc gặp gỡ càng thêm ý nghĩa khi điểm hẹn của các nhà khoa học đã hình thành sau một giấc mơ 20 năm.
Điều gì khiến ông nhận lời dự Gặp gỡ Việt Nam? Tôi nhận lời mời tham gia Gặp gỡ Việt Nam là từ GS Trần Thanh Vân. Tôi thật sự rất tò mò về Việt Nam, được nghe khá nhiều điều tốt đẹp về sơn hà này. Khoa học mang tính quốc tế, hoàn toàn không có biên giới, chả hạn trong ngành vật lý học mà tôi nghiên cứu, mọi người trên thế giới ngồi lại làm việc cùng nhau. Tôi rất vui khi một trọng điểm nghiên cứu khoa học bắt nguồn từ Việt Nam có thể kéo mọi người trên thế giới lại gần nhau hơn. Ở Mỹ, nhiều năm qua, bản thân tôi đã cố kỉnhlap dat camera quan sat re nhat ha noiđưa khoa học đến gần hơn với người dân, để mọi người có thể nghiên cứu cùng nhau, chính nên tôi có nhiều kinh nghiệm với những núm tương tự mà GS Trần Thanh Vân đang làm. Xây dựng trọng tâm nghiên cứu khoa học là một cách rất tốt để phát triển nghiên cứu khoa học tại một nước, giúp những người giỏi có nơi phát triển bản thân, ngăn ngừa tình trạng chảy máu chất xám, thậm chí có thể cuộn các tuấn kiệt từ Mỹ, châu Âu trở về cống hiến nhiều hơn cho nước nhà, điều này sẽ giúp ích rất nhiều cho giang sơn các bạn. Chắc bạn cũng biết rất nhiều nhà khoa học giỏi của Việt Nam đã phải rời quê nhà tìm cơ hội ở nước ngoài, mặc dù tôi biết ở Việt Nam, gia đình và quê hương là điều rất quan trọng với mỗi người. Ấn tượng của ông đối với các nhà khoa học Việt Nam, gốc Việt? Với tôi các nhà khoa học Việt Nam rất giỏi, chí ít là tôi biết một đôi đứa ở Mỹ, ở châu Âu, ở Pháp chẳng hạn. Ở Việt Nam ngày nay có thể thành lập những trọng tâm nghiên cứu mà mọi người có thể đến để cùng nghiên cứu, thảo luận là rất hay. Sơn hà các bạn đang càng ngày càng phát triển, cho nên sẽ có nhiều điều kiện hơn để phát triển kinh tế và cả khoa học. Ở Việt Nam, tình trạng nhà khoa học đứng tên độc lập trong các ít, nghiên cứu rất hạn chế và do vậy phải nhờ một nhà khoa học nước ngoài đứng đồng tác giả. Ông nghĩ sao về điều này? Nghiên cứu khoa học không phải là ít tiền nhưng cũng không phải quá tốn kém cho quá trình phát triển kinh tế lâu dài của một quốc gia. Hiện nay nhiều quốc gia đã hiểu được rằng phát triển khoa học cơ bản là điều rất cần thiết, nếu bạn không có được một nền tảng chắc chắn, không được huấn luyện và chuẩn bị tốt, bạn khó có thể thành công. Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến việc làm sao để cuộn các bạn trẻ tham dự nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Việt Nam đã trải qua nhiều biến cố và là một nước nghèo trong nhiều năm, nhưng bây chừ kinh tế đang phát triển rất nhanh, trong tương lai sẽ có nhiều nguồn đầu tư đổ dồn về đây, và tôi tin là các bạn có đủ điều kiện để tham dự nghiên cứu khoa học. Bản thân tôi là một người nghiên cứu về vật lý, nó thật sự không phải là quá đắt đỏ như nhiều người vẫn nghĩ, thực chất chỉ cần những phương tiện cơ bản, truyền thống, tiêu chuẩn mà thôi. Rõ ràng Việt Nam không phải là một nước nhỏ so với Nhật Bản, các bạn có những người đầy tuấn kiệt, điều quan yếu là làm thế nào để các bạn cảm thấy tự tin vào bản thân mà không cần nhờ đến ai khác. Tôi biết Việt Nam có rất nhiều bạn trẻ sáng dạ rất muốn nghiên cứu khoa học, họ cần nhịp, và nếu họ thành công sẽ đem lại nhiều ích cho nước nhà, đấy là điều kiên cố. Tuy nhiên, nền tảng khoa học và những dịp đó trước tiên phải đến từ chính phủ.
Khoa học và đặc biệt là trong lĩnh vực vật lý có rất nhiều hướng nghiên cứu. Có thể là những câu hỏi còn chưa có câu đáp thôi thúc con người phải khám phá như vũ trụ hình thành thế nào, bộ não con người hoạt động ra sao, làm thế nào sáng chế ra các thiết bị như chiếc điện thoại mà bạn đang cầm trên tay chả hạn... Có rất nhiều thứ mà con người chưa thể hiểu được nhưng họ nghĩ là họ có thể hiểu được nếu nghiên cứu. Hiện nay người trẻ tuồng như đang quay lưng với khoa học căn bản và giao hội nhiều hơn cho khoa học áp dụng, đặc biệt là ở các nước đang phát triển như Việt Nam, ông sẽ trấn an họ như thế nào với nhân cách một người từng đoạt giải Nobel? Tại sao người trẻ quay lưng với khoa học căn bản, điều này có thể bắt nguồn từ chính phủ. Tôi lấy thí dụ như Trung Quốc, ban sơ họ cũng tụ họp phát triển kinh tế, chăm nom cho nghiên cứu khoa học ứng dụng. Nhưng rồi vì nhiều lý do, họ nhận ra rằng nếu không có khoa học căn bản, họ chẳng thể thành công với khoa học áp dụng, những phát minh mới, những kỹ thuật mới lại đến từ khoa học cơ bản. Tôi thường ví sự phát triển khoa học như một cái cây mà khoa học căn bản chính là rễ, điều hiển nhiên là nếu không có rễ thì sẽ không có cây. Ở Trung Quốc, sự thay đổi diễn ra hàng chục năm, và họ nhận ra rằng họ có cơ sở hạ tầng kỹ thuật mạnh, nhất thiết phải có nền móng khoa học cơ bản chắc chắn. Một lý do khác là con trẻ, những người trẻ tò mò thế giới này hoạt động như thế nào, nhưng cái lôi cuốn những đứa trẻ này không phải là ở thành tựu khoa học ứng dụng mà là chúng sẽ có được những chuyến xiêu bạt kỳ thú như thế nào trong thế giới khoa học cơ bản. Nếu Việt Nam không làm được điều này, các bạn sẽ mãi phải vay mượn hay trộm cắp từ những nước khác, và kết quả là Việt Nam sẽ mất đi những anh tài, mất đi những ý tưởng sáng tạo hay ho. Những thiên tài và ý tưởng này sẽ tìm bến đỗ ở một nơi khác như Mỹ hay Pháp. Đất nước các bạn đã vượt qua vô vàn những khó khăn còn lớn hơn thế này, tôi tin là các bạn có đủ sức vượt qua những thử thách mới này. Để thành công trong nghiên cứu khoa học, theo ông cần những yếu tố gì? Để thành công bạn phải có ước mơ, phải tạo cho mình sự hiếu kỳ, phải nghĩ rộng và xa, phải tạo cho mình cơ hội để thực hành giấc mơ đó, giải quyết những hiếu kỳ đó. Dĩ nhiên đầu tiên bạn phải làm việc thật siêng năng và nghiêm trang, phải tìm được những thời cơ thực thụ để học tập và nghiên cứu, phải có những mẫu hình để theo đuổi và thực hành giấc mơ của mình. Tự tín có được nhờ thành công và thành công dựa trên sự tự tin, chúng tương trợ lẫn nhau. Trong đời nghiên cứu khoa học của mình, có khi nào ông gặp khó khăn hay thất bại? Tôi gặp thất bại suốt, vì trong nghiên cứu khoa học, khi bạn tìm ra được một cái gì đó mới mẻ để nghiên cứu, đôi khi bạn không biết phải xuất hành từ đâu, phải đi như thế nào, và rồi bạn thất bại. Nghiên cứu khoa học cũng giống như đang leo lên một ngọn núi cao trong bóng tối, trời thì đang mưa đầm đầm, bạn đi theo hướng này, rồi bạn gặp phải rào cản, vậy thì phải làm sao, tìm ra hướng đi khác và tiếp leo lên thôi. Tuy nhiên, bạn phải học cách đối mặt với thất bại, nếu không thì bạn không thể nào thành công được. Trong cuộc sống, đặc biệt là trong khoa học, thất bại là điều chẳng thể tránh khỏi, nhưng luôn có một bài học trong mỗi sự thất bại. Đó là những thông báo quan trọng mà bạn cần nhớ, có thể chẳng dễ chịu chút nào khi nếm mùi thất bại, nhưng ít ra bạn biết được rằng cách làm đó, hướng đi đó là chưa đúng trong trường hợp này, thử cách khác thôi, và kiên cố là bạn sẽ trưởng thành hơn rất nhiều. Ngọc Khanh – Trung Dũng (thực hành)
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét